Tekst powstał przy współpracy z ProVeg w ramach kampanii Światowego Dnia Mleka Roślinnego 22 sierpnia 2019 r.
Jak testowaliśmy
Wybierając napoje sojowe do wielkiego testu kierowaliśmy się tylko dwoma wyznacznikami:
- Testujemy tylko napoje sojowe, które nie zawierają cukru.
- Odwiedzamy dziesiątki sklepów i bez względu na cenę kupujemy wszystkie dostępne marki.
Przetestowaliśmy łącznie 17 różnorodnych napojów sojowych od różnych producentów.
Ocenialiśmy:
- Skład. W składzie powinny być ziarna soi i woda. Jeżeli pojawiły się inne składniki obniżaliśmy ocenę. Wyjątkiem od tej reguły są, zgodnie z sugestią Proveg, dodatki wzbogacające: wapń oraz witaminy.
- Wrażenia konsumpcyjne. Ocenialiśmy wygląd i rodzaj opakowania, wygodę otwarcia i nalewania, wygląd samego napoju, jego gęstość i możliwość spieniania.
- Smakowitość. Napoje powinny mieć świeży zapach oraz zrównoważony smak. Wyjątkiem od tej reguły jest „mleczność” produktu. Omawiamy ten aspekt we wprowadzeniu do testu.
- Cena. Im niższa tym wyższa ocena.
Oceny przyznawaliśmy w skali od 1 do 6. Gdzie 1 to nota najniższa, a 6 najwyższa. Np. jeżeli w składzie znajdowały się tylko ziarna soi oraz woda i były to składniki bio, produkt otrzymywał notę 6. Obecność dodatków wzbogacających nie miała wpływu na ocenę.
Na podstawie tych ocen oraz całościowych wrażeń konsumpcyjnych wybraliśmy dwie oceny ostateczne:
Opłacalność. Najwyższą ocenę otrzymały napoje, których relacja składu, wrażeń konsumpcyjnych i smakowitości do ich ceny była najbardziej korzystna. Czyli takie, które oferowały najlepszy skład, najlepsze wrażenia konsumpcyjne i smakowitość w możliwie najniższej cenie.
Jakość. Najwyższą ocenę otrzymały produkty, które zapewniały najlepsze wrażenia konsumpcyjne, były najsmaczniejsze i miały najlepszy skład. Ocena została uśredniona. Ceny nie braliśmy pod uwagę. To po prostu najlepsze napoje sojowe dostępne na rynku.
Oto lista napojów sojowych, które przetestowaliśmy:
- Alinor – Soy Drink
- Alpro – Soya Unsweetened
- Auchan – Boisson au soja
- Berief – Soja Drink Naturell
- Carrefour – Boisson au soja nature
- Ener Bio – Napój Sojowy
- Frias – Soja original
- Go Bio – Soy Drink
- Isola Bio – Soy
- Natumi – Soya Natural
- Natur Green – Soja
- Rumix Pro Soya – Mleczko Sojowe
- Sojasun – Soia Natural
- Take it veggie – Organic Soy Drink
- Tesco – Soya Drink
- The Bridge – Soya Drink Natural
- Vitanella – Napój sojowy bez dodatku cukru
Na początku testu znajduje się tabela, w której umieściliśmy napoje sojowe od najlepszych do tych nienajlepszych 😉
Głównym wykładnikiem jest jakość, kolejnym opłacalność.
Na końcu testu znajduje się alfabetyczne zestawienie testowanych napojów wraz z ich cenami.
Wprowadzenie
22 sierpnia jest Światowy Dzień Mleka Roślinnego, dlatego po konsultacjach z Proveg International zdecydowaliśmy się przeprowadzić trzeci wielki test. Jak się okazało był to test najbardziej czaso- i pracochłonny ze wszystkich jakie do tej pory wykonaliśmy. Zbierając napoje sojowe do testu (co trwało ponad dwa miesiące) odwiedziliśmy kilkadziesiąt sklepów stacjonarnych. Same zakupy nauczyły nas bardzo dużo.
Cukier
Podaż napojów sojowych jest bardzo duża, jednak spora ich część to produkty dosładzane. O ile obecność cukru w ilości dwóch czy trzech gramów na 100 ml nie jest czymś strasznym i niebezpiecznym dla zdrowia, o tyle w przypadku testu porównawczego ma znaczący wpływ na ocenę organoleptyczną. Poza tym cukier każdy konsument może sobie sam dodać do napoju. Zatem biorąc pod uwagę te dwie kwestie postanowiliśmy testować tylko napoje bez cukru.
Wzbogacanie
Większość dietetyków oraz część konsumentów uważa, że weganie powinni wzbogacać swoją dietę o wapń i niektóre witaminy. Nie jest naszą rolą polemizowanie z taki podejściem. Traktujemy kwestię wzbogacania napojów sojowym w sposób neutralny. Jak należy to rozumieć? Najlepiej wyjaśnimy to na przykładzie. Napój, w którego składzie znajdują się woda oraz ziarna soi bio, bez GMO otrzymuje 6 punktów. Jeżeli oprócz tego w składzie jest wapń lub/i witaminy z grupy B produkt otrzymuje tę samą ilość punków.
Mleczność
To chyba najbardziej dyskusyjna kwestia odnosząca się do subiektywnego odbioru smakowitości napojów sojowych. Część konsumentów poszukuje w napoju (mleku) roślinnym substytutu mleka krowiego wraz z jego cechami organoleptycznymi. Ci konsumenci preferują napoje sojowe, które:
- dobrze się pienią
- dobrze łączą się z innymi produktami, np. z kawą
- pachną jak mleko krowie
- smakują jak mleko krowie
Część konsumentów szuka takich napojów sojowych, które:
- dobrze się pienią
- dobrze łączą się z innymi produktami
- pachną neutralnie
- smakują neutralnie
Część konsumentów szuka napojów sojowych, które:
- nie muszą się pienić
- nie muszą dobrze łączyć się z innymi produktami
- pachną jak mleko krowie
- smakują jak mleko krowie
Oczekiwania konsumentów są różne dlatego trudno jest powiedzieć czy lepsze są napoje sojowe, które są idealnymi substytutami mleka krowiego, czy te które są produktami typowo roślinnymi lub neutralnymi. Są to kwestie indywidualnych preferencji konsumenckich. Jednak podczas testów musieliśmy przyjąć jakieś rozwiązanie 😀 Dlatego wyżej oceniamy produkty, które mają fizyczne cechy mleka krowiego (dobrze się pienią i dobrze łączą z innymi składnikami), ale nie posiadają smakowitości mleka krowiego. Áquila non cápit muscas. Dlatego w przypadku napoju sojowego zapach i smak mleka krowiego nie jest naszym zdaniem argumentem przemawiającym na jego korzyść. Jeżeli jednak bardziej smakują Wam napoje sojowe, które pod względem smakowitości są podobne do mleka krowiego, to weźcie to pod uwagę. Dla pewności, przy opisie każdego napoju odnosimy się do smakowitości mleka krowiego.
Wnioski ogólne
W naszym domu od wielu lat stosujemy mleko (napoje) roślinne. Ich zastosowanie, oprócz naleśników, ciast, zup i sosów, dotyczy głównie kawy. Głównie były to dwa lub trzy produkty. Dlatego przystępując do testów oczekiwaliśmy, że napoje sojowe będą bardzo zbliżone pod względem składu i jakości. W końcu to tylko napoje sojowe 😃
Wyniki testów po raz drugi (po teście ziaren słonecznika) bardzo nas zaskoczyły.
- Największy wybór napojów sojowych w tym tych bez cukru znajdziecie w sklepach Carrefour i E.Leclerc.
- Najtańsze napoje sojowe kupicie w Biedronce.
- Rozbieżności cenowe pomiędzy poszczególnymi produktami są znaczne. Napój ekologiczny z kontrolowanych upraw kosztuje od 4,99 zł (Go Bio) do 9,99 zł (Isola BIO).
- Wyższa cena nie oznacza, że kupimy produkt ekologiczny z kontrolowanych upraw i wysokiej jakości. Czego przykładem mogą być napoje sojowe Alpro i Tesco.
- Produkty znacznie różnią się składem. Część z nich to po prostu: ziarno soi i woda. Jednak, jak sami zobaczycie są produkty, w składzie których znajdują się: sól, substancje zagęszczające, stabilizatory i regulatory kwasowości oraz inne dodatki.
- Zaobserwowaliśmy bardzo duże rozbieżności w wyglądzie produktów. Zdarzały się napoje białe, w kolorze ecru, lekko szare, a nawet wpadające w żółć. Można to zobaczyć na poniższym zdjęciu:
- Najbardziej nas zaskoczyły różnice w konsystencji, pienistości i smakowitości. Są one na tyle znaczące, że nie sposób ich pominąć. Jeżeli bowiem chcecie używać napoju (mleka) sojowego jako alternatywy mleka krowiego do przyrządzenia ulubionego latte lub cappuccino zdecydowanie lepszym wyborem będzie napój, który łatwo i trwale się pieni (np. Alpro). Jeżeli natomiast napój sojowy ma służyć jako zabielacz do sosu lub zupy lepiej sprawdzi się ten, który mocno pienił się nie będzie (np. Frias). Jeżeli marzy Wam się naleśnik, który będzie smakował tak jak ten z dodatkiem mleka krowiego wybierzcie… A zresztą, zapraszamy do testu 😀
- Największe pozytywne zaskoczenie – Go Bio z Biedronki
- Największe rozczarowanie: Rumix Pro soya
Zestawienie wyników testu:
W tabeli zestawiliśmy napoje sojowe począwszy od tych najlepszych.
Lp. |
Nazwa |
Jakość |
Opłacalność |
| 1. | The Bridge – Soya Drink Naturel |  (6 / 6) |
 (5 / 6) |
| 2. | Natumi – Soya Natural |  (5,9 / 6) |
 (5,3 / 6) |
| 3. | Go Bio – Soy Drink |  (5,6 / 6) |
 (5,7 / 6) |
| 4. | Carrefour – Boisson au soja nature | (5,6 / 6) |
(5 / 6) |
| 5. | Berief – Soja Drink Naturell | (5,3 / 6) |
 (5,2 / 6) |
| 6. | Isola Bio – Soy | (5,3 / 6) |
 (4,3 / 6) |
| 7. | Auchan – Boisson au soja | (5 / 6) |
(5 / 6) |
| 8. | Take it veggie – Organic Soy Drink | (5 / 6) |
 (4,5 / 6) |
| 9. | Frias – Soja original |  (4,7 / 6) |
 (4,8 / 6) |
| 10. | Ener Bio – Napój Sojowy |  (4,6 / 6) |
 (4,2 / 6) |
| 11. | Sojasun – Soia Natural | (4,6 / 6) |
 (3,7 / 6) |
| 12. | Natur Green – Soja | (4,5 / 6) |
(4,2 / 6) |
| 13. | Alinor – Soy Drin | (4,3 / 6) |
(4,2 / 6) |
| 14. | Vitanella – Napój sojowy bez dodatku cukru |  (3,8 / 6) |
(4,3 / 6) |
| 15. | Alpro – Soya Unsweetened |  (3,6 / 6) |
(4,3 / 6) |
| 16. | Rumix ProSoya – Mleczko Sojowe |  (2,9 / 6) |
 (2,5 / 6) |
| 17. | Tesco – Soya Drink |  (2,6 / 6) |
 (3,5 / 6) |
Opis i ocena poszczególnych napojów sojowych
1. Alinor – Soy Drink
Jakość: 
(4,3 / 6)
Opłacalność: (4,2 / 6)
Opakowanie Tetra Pak, zadrukowane. Grafika estetyczna i oryginalna, ale kolorystyka ograniczona. Produkt ekologiczny z kontrolowanych upraw. Utrwalone w technologii UHT. Kolor napoju biały wpadający w szary. Pieni się, a piana utrzymuje się długo. Średnio gęsty. Zapach własny, specyficzny, nieświeży. Po dłużej chwili pierwszy nieprzyjemny zapach nieco się ulatnia i pojawia się łagodny zapach zbożowy i mleczny. Jednak pierwsze wrażenie nie jest przyjemne. W smaku mleczny z nutami gotowanego ziarna sojowego i ciecierzycy. Specyficzny.
Kraj produkcji: Italia
Kraj pochodzenia soi: Italia
Oceny cząstkowe
- Skład: 6
- Wrażenia konsumpcyjne: 5
- Smakowitość: 2
- Cena: 4
| Skład | Wartości odżywcze w 100g |
| Woda, soja 8% – soja z upraw ekologicznych | Energia: 36 kcal |
| Tłuszcz: 1,7 g (w tym kwasy nasycone: 0,3 g) | |
| Węglowodany: 1,3 g (w tym cukry: 0,5 g) | |
| Białko: 3,5 g | |
| Błonnik: 1,0 g | |
| Sól: 0,6 g |
Odpowiedni w diecie bezglutenowej: TAK
Producent: Alinor – Italia
Zakupiono: Delikatesy osiedlowe
2. Alpro. Soya Unsweetened
Jakość: (3,6 / 6)
Opłacalność: (4,3 / 6)
Opakowanie Tetra Pak, zadrukowane. Grafika estetyczna, ale kolorystyka ograniczona. Utrwalone w technologii UHT. Kolor napoju biały wpadający w żółty.Bardzo dobrze się pieni, a piana utrzymuje się długo. Średnio gęsty. Zapach mleczny z nutą zbożową i waniliową. Lekko mdlący. W smaku mleczny i wodnisty, nieco mdlący.
Kraj produkcji: Belgia
Kraj pochodzenia soi: Brak informacji
Oceny cząstkowe
- Skład: 2
- Smakowitość: 3
- Wrażenia konsumpcyjne: 6
- Cena: 2
| Skład | Wartości odżywcze w 100g |
Woda, obłuszczone ziarno soi 8,7%, regulatory kwasowości: fosforany potasu, węglan wapnia, aromaty, sól morska, stabilizatory (guma gellan), witaminy:
Wapń: 120 mg |
Energia: 33 kcal |
| Tłuszcz: 1,8 g (w tym kwasy nasycone: 0,3 g) | |
| Węglowodany: 0 g (w tym cukry: 0 g) | |
| Białko: 3,3 g | |
| Błonnik: 0,6 g | |
| Sól: 0,7 g |
Odpowiedni w diecie bezglutenowej: TAK
Producent: Alpro C.V.A. – Belgia
Zakupiono: Carrefour
3. Auchan – Boisson au soja
Jakość: (5 / 6)
Opłacalność: (5 / 6)
Opakowanie Tetra Pak, zadrukowane. Grafika estetyczna, grafika kolorowa, ale prosta i ograniczona. Produkt ekologiczny z kontrolowanych upraw. Utrwalone w technologii UHT. Kolor napoju biały wpadający z szary. Pieni się, ale piana po niezbyt długim czasie zanika. Średnio gęsty przechodzący w wodnisty. Zapach zbożowo – sojowy. Brak nut mlecznych. Zapach budzi skojarzenia z zapachem świeżo skoszonego pola żyta i pszenicy. Przyjemny i świeży. W smaku wodnisty, sojowo – zbożowy. Przyjemny, świeży i naturalny.
Kraj produkcji: F